Rakip kaynaklı sahte yorum saldırısı: ne yapmalı?

İlk 48 saat

1. Belgeleyin. Her yorumun, yorumcu profilinin ve profilin diğer yorumlarının ekran görüntüsünü alın; dosya adına tarih yazın. Yorumlar sonradan düzenlenebilir veya silinebilir, kanıtınız uçmasın.
2. Tablo yapın. Her satır bir yorum: hesap adı, hesap yorum sayısı, yorum tarihi ve saati, rakiplere verdiği puan varsa, kalıp cümle benzerliği, kayıtlarınızda eşleşme var mı. Bu tablo bildiriminizin omurgasıdır.
3. Kayıtları kontrol edin. Rezervasyon, sipariş, randevu sisteminizde o isimler ve o tarihler yok mu? "Kayıtlarımızda 3-4 Eylül tarihleri arasında bu isimlerde işlem bulunmamaktadır" cümlesi somut kanıttır.
4. Bildirin, küme olarak. Yorumları tek tek "sahte" diye işaretlemek yerine her bildirimde aynı gerçeği yazın: "Bu yorum, aynı gece sıfır geçmişli hesaplardan gelen 7 yorumdan biridir; hesapların 5'i aynı rakibe 5 yıldız vermiştir; kayıtlarımızda eşleşen işlem yoktur." Google her yorumu ayrı değerlendirir ama bağlamı görmesi kararı etkiler.
5. Cevap verin, sakin. Her yoruma kısa ve aynı olmayan bir cevap: "Kayıtlarımızda bu tarihte size ait bir işlem bulamadık, bize ulaşırsanız inceleyelim." "Rakip" veya "sahte" kelimelerini cevapta kullanmayın.

Yapılmaması gerekenler

• Karşı saldırı. Rakibin profiline sahte olumsuz yorum yazdırmak sizi de aynı politika ihlaline sokar; üstelik rakip bunu kanıtlarsa hem Google yaptırımı hem hukuki sorumluluk doğar.
• Puanı toparlamak için olumlu yorum satın almak. Google 2025'te kaldırdığı yorumların büyük çoğunluğunu sahte olumlu yorumlar oluşturuyordu; sistem tam olarak bunu yakalamak üzere kurulu. Profiliniz kısıtlanabilir.
• Yorumculara mesaj atmak. Hesapların gerçek kişilere ait olma ihtimali vardır; tehdit veya baskı içeren mesaj hem politika ihlali hem suç olabilir.
• Rakibi kamuya açık suçlamak. Kanıtınız mahkemede geçerli olacak kadar güçlü değilse, kamuya açık suçlama iftira iddiasıyla size dönebilir.

Rakibi kanıtlayabilirseniz

Hesapların rakibinizle bağlantısı belgelenebiliyorsa (aynı hesaplar rakibin çalışanlarını olumlu yorumluyor, rakibin sosyal medya hesabıyla aynı isim ve fotoğraf, rakibin kendisi bunu bir mesajda kabul ediyor) iki ek yol açılır. Google'a bildirimde "çıkar çatışması" kategorisi kullanılır ve kanıt eklenir. Hukuki tarafta ise Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri gündeme gelir; bu, avukatınızla değerlendirilecek bir konudur ve Türkiye'de hukuki yol rehberinde özetlenmiştir.

Saldırı bittikten sonra

Kaldırılan yorumlar puanı geri getirir; kaldırılamayanlar için tek gerçek çözüm zamanla gelen gerçek yorumlardır. Müşterilerinizden yorum istemenin politikaya uygun yolu vardır: satış sonrası kısa bir mesaj, masaya veya resepsiyona konan QR kodlu bir kart, hizmet bitiminde sözlü rica. Karşılığında hediye veya indirim teklif edilmez; yalnızca olumlu yorum istenmez, "deneyiminizi paylaşın" denir.

Örüntüyü tabloya dökmek

Rakip kaynaklı saldırılarda tek tek yorumlar zayıf, örüntü güçlüdür. Google'a sunulacak dosyanın omurgası basit bir tablodur ve şu sütunlardan oluşur:

• Yorum tarihi ve saati. Kümelenme buradan görünür.
• Hesabın toplam yorum sayısı. Bir veya iki ise güçlü işaret.
• Hesabın açılış dönemi. Yorumdan kısa süre önce açılmışsa not edin.
• Rakiplere verilen puanlar. Hangi işletmeye kaç yıldız. Çıkar çatışmasının en somut göstergesi.
• Kayıt eşleşmesi. Sizde o isim ve tarihle işlem var mı.
• Metin benzerliği. Tekrar eden ifade veya yazım hatası.

Altı sütunun üçünde birden işaret varsa dosya güçlüdür. Tablonun kendisi bildirime eklenmez, ama hangi yorumları bildireceğinizi ve hangi kategoriyi seçeceğinizi bu tablo belirler.

Saldırı sürerken yapılacaklar

Saldırı tek seferlik olmayabilir. Haftalara yayılan bir akış varsa şunları paralel yürütün:

1. Yorum akışınızı hızlandırın. Gerçek müşterilerden gelen düzenli yorum, saldırının etkisini seyreltir. Bu, silme sürecinden bağımsız çalışan tek savunmadır.
2. Her yeni yorumu aynı gün kaydedin. Ekran görüntüsü ve bağlantı. Sonradan toplamaya çalışmak zaman kaybettirir.
3. Cevap yazarken ton tutun. Sahte olduğunu düşündüğünüz yoruma bile sakin ve kısa cevap yazın. Öfkeli cevaplar saldırganın işine yarar.
4. Profilinizi güncel tutun. Fotoğraf, çalışma saati ve hizmet bilgisi tam olan profiller daha güvenilir görünür.

Bir de yapılmaması gereken bir şey var: rakibinize aynısını yapmak. Bu hem politika ihlalidir hem de tespit edildiğinde sizin profiliniz kısıtlanır. Saldırıya saldırıyla karşılık vermek, saldırganın kazandığı senaryodur.