Schema (Yapısal Veri) Nedir? Hangi İşaretleme Ne İşe Yarar?

Arama sonuçlarında bazı siteler yıldız puanıyla, bazıları fiyat bilgisiyle, bazıları da altında açılıp kapanan sorularla görünür. Bu görünümler Google'ın rastgele seçimi değildir. Sayfanın koduna eklenen yapısal veri sayesinde ortaya çıkarlar ve aynı sırada duran iki sonuçtan zenginleştirilmiş olanı belirgin biçimde daha fazla tıklama alır.

Kısa cevap: Schema (yapısal veri), sayfadaki bilgilerin ne anlama geldiğini arama motorlarına makine diliyle anlatan bir işaretleme sistemidir. Sayfanızda "1.250 TL" yazdığında insan bunun fiyat olduğunu anlar, arama motoru anlamayabilir. Schema bu belirsizliği kaldırır. Doğrudan bir sıralama faktörü değildir, ancak arama sonucundaki görünümü zenginleştirerek tıklama oranını artırır ve yapay zeka sistemlerinin içeriğinizi doğru anlamasını sağlar.

Nasıl eklenir?

Üç format vardır: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Google JSON-LD formatını açıkça öneriyor ve pratikte de en kolayı bu. JSON-LD, sayfanın HTML'ine dokunmadan, ayrı bir script bloğu olarak eklenir. Bu sayede tasarımı bozma riski yoktur ve içerik yönetim sisteminizde tek bir yerden yönetilebilir.

Blok genellikle sayfanın head bölümüne veya body'nin sonuna yerleştirilir. Konum, Google açısından belirleyici değildir; sayfa yüklendiğinde kodda bulunması yeterlidir.

Hangi işaretleme ne zaman kullanılır?

Organization ve LocalBusiness

Her sitenin ana sayfasında bulunması gereken temel işaretlemedir. Marka adı, logo, iletişim bilgileri ve sosyal medya hesaplarını tanımlar. Fiziksel bir işletmeniz varsa LocalBusiness türü kullanılır ve adres, çalışma saatleri, koordinat bilgisi eklenir. Bu işaretleme, yerel SEO çalışmasının teknik ayağıdır ve haritalar tarafındaki tutarlılığı destekler.

Product ve Offer

E-ticaret siteleri için en değerli işaretleme budur. Ürün adı, marka, fiyat, para birimi, stok durumu ve ürün puanı arama sonucunda doğrudan görünebilir. Kullanıcı siteye girmeden fiyatı ve stok durumunu gördüğü için gelen trafiğin niteliği yükselir. Ürün sayfası yazımızda bu alanların sayfada nasıl konumlanması gerektiğini anlatmıştık.

Dikkat edilecek nokta: Fiyat bilgisi sayfada görünenle birebir aynı olmalıdır. Kampanya bitip fiyat değiştiğinde schema güncellenmezse, Google yanlış bilgi verdiğiniz için zengin sonucu kaldırabilir.

FAQPage

Sayfanızdaki soru-cevap bölümünü işaretler. Arama sonucunda sorular açılır kutu olarak görünebilir ve sonucunuzun kapladığı alan büyür. Kural şu: İşaretlediğiniz soru ve cevap, sayfada kullanıcıya da görünür olmalıdır. Sadece schema'da var olup sayfada olmayan sorular politika ihlalidir.

Article ve BlogPosting

Blog yazıları ve haber içerikleri için kullanılır. Başlık, yazar, yayın tarihi, güncelleme tarihi ve öne çıkan görseli tanımlar. Yayın ve güncelleme tarihlerinin doğru verilmesi, güncel içerik arayan kullanıcılar için önem taşır.

BreadcrumbList

Sayfanın site içindeki konumunu gösterir. Arama sonucunda uzun URL yerine "Anasayfa > Hizmetler > SEO" biçiminde okunabilir bir yol görünür. Uygulaması kolay, etkisi görünür bir işaretlemedir.

Service

Hizmet veren işletmeler için sunulan hizmetin kapsamını ve hizmet verilen bölgeyi tanımlar. Web tasarım hizmetimiz gibi sayfalarda, hizmetin hangi bölgelerde sunulduğunu belirtmek yerel aramalarda destek sağlar.

Review ve AggregateRating

Yıldızlı puanları getiren işaretlemedir ve en çok suistimal edileni de budur. Google, işletmenin kendi sitesinde kendisine verdiği puanları büyük ölçüde göstermiyor. Gerçek müşteri yorumlarına dayanmayan puan işaretlemesi manuel işlem cezası riskini taşır.

Nasıl test edilir?

Schema eklemek yeterli değildir, doğru eklendiğini doğrulamak gerekir. Üç kontrol noktası vardır:

1. Google Zengin Sonuç Testi: Sayfanızın hangi zengin sonuç türlerine uygun olduğunu ve hata olup olmadığını gösterir.
2. Schema.org doğrulayıcı: İşaretlemenin sözdizimsel olarak geçerli olup olmadığını kontrol eder.
3. Search Console geliştirmeler raporu: Zaman içinde biriken hataları toplu görürsünüz. Bu raporun nasıl okunacağını Search Console rehberimizde anlattık.

Kod yazmadan işaretleme üretmek isterseniz schema oluşturucu aracımız temel türler için hazır JSON-LD çıktısı verir.

Zengin sonuç neden görünmüyor?

İşaretlemeyi doğru kurup test aracından temiz sonuç aldığınız halde arama sonucunda hiçbir değişiklik olmaması sık karşılaşılan bir durumdur. Bunun birkaç bilinen sebebi var ve hiçbiri kodla ilgili değildir.

Birincisi zamanlamadır. Google sayfayı yeniden tarayıp değerlendirene kadar mevcut görünüm devam eder. Bu süre birkaç günden birkaç haftaya kadar uzayabilir.

İkincisi güven eşiğidir. Zengin sonuç, teknik uygunluğun yanında sitenin genel güvenilirliğine de bağlıdır. Yeni kurulmuş veya geçmişinde sorun bulunan bir sitede işaretleme doğru olsa bile Google zengin görünümü açmayabilir. Bu, işaretlemenin boşa gittiği anlamına gelmez; site olgunlaştıkça devreye girer.

Üçüncüsü arama türüdür. Aynı sayfa, bir aramada zengin görünürken diğerinde düz görünebilir. Google zengin sonucu sorgunun niyetine göre gösterir. Ayrıca mobil ve masaüstü sonuçları birbirinden farklı olabilir.

Dördüncüsü ise politika kaynaklıdır. İşaretlenen bilgi sayfada görünmüyorsa, ya da içerik Google'ın zengin sonuç kurallarına uymuyorsa görünüm sessizce kapatılır. Bu durumda Search Console'a çoğu zaman hata düşmez, sadece görünüm gelmez.

İşaretlemeyi kim güncelleyecek?

Yapısal veri projesi çoğu sitede kurulduğu gün başarılı, altı ay sonra bozuk durumdadır. Sebebi teknik değil, süreçseldir: İşaretlemeyi kimin güncelleyeceği belirlenmemiştir.

Bunu kalıcı çözmenin yolu, schema'yı elle yazılan bir blok olmaktan çıkarıp sayfanın verisinden üretilmesidir. Fiyat alanı üründen, adres bilgisi tek bir ayar dosyasından, yazar ve tarih yazının kendi kaydından gelmelidir. Böylece içerik güncellendiğinde işaretleme kendiliğinden güncellenir.

Elle yazılan schema yalnızca nadiren değişen sayfalarda mantıklıdır. Fiyat, stok, çalışma saati gibi hareketli bilgilerin elle yazıldığı her yerde, eninde sonunda sayfadaki bilgiyle işaretlemedeki bilgi ayrışır ve bu ayrışma zengin sonucun kaybedilmesiyle sonuçlanır.

Yapay zeka aramaları için neden önemli?

Schema'nın değeri son iki yılda değişti. Yapay zeka arama sistemleri, bir sayfadan bilgi alırken belirsizliği sevmez. Fiyatın fiyat, adresin adres, yazarın yazar olduğunu açıkça söyleyen bir sayfa, bu sistemler tarafından daha güvenilir biçimde alıntılanır. Yapısal veri bugün yalnızca yıldızlı sonuç için değil, markanızın yapay zeka cevaplarında doğru geçmesi için de kuruluyor. Bu konuyu GEO yazımızda ele aldık.

İşaretlemeleri birbirine bağlamak

Sayfaya birden fazla schema eklendiğinde sık yapılan hata, hepsini birbirinden bağımsız bloklar olarak yazmaktır. Bu durumda arama motoru sayfada Organization, BreadcrumbList ve Article görür ama bunların birbiriyle ilişkisini kuramaz. Yazının yazarının o kuruluş olduğunu, kırıntı yolunun o yazıya ait olduğunu tahmin etmesi gerekir.

Daha sağlam yöntem, işaretlemeleri tek bir yapı içinde toplayıp birbirine referansla bağlamaktır. Her varlığa bir kimlik verilir ve diğerleri o kimliği işaret eder. Böylece ortaya sayfanın tamamını anlatan tek ve tutarlı bir tanım çıkar; parçalı bilgiler yerine bağlantılı bir bütün sunulur.

Bu yaklaşımın pratik faydası şudur: Kuruluş bilgisini bir kez tanımlarsınız, sitenin her yerinde aynı kimliği işaret edersiniz. Adres veya telefon değiştiğinde tek yeri güncellemek yeterli olur. Sayfa sayfa dolaşıp kopyalanmış blokları düzeltmek zorunda kalmazsınız.

Hangi sayfaya hangi işaretleme?

Karar vermeyi kolaylaştıran basit bir eşleme şöyle kurulur:

• Ana sayfa: Organization veya LocalBusiness, artı WebSite. Sitenin kimlik kartıdır.
• Hizmet sayfaları: Service, hizmet verilen bölge bilgisiyle. Varsa fiyat aralığı.
• Ürün sayfaları: Product ve Offer. Fiyat, para birimi, stok durumu.
• Blog yazıları: BlogPosting, yazar ve tarih bilgisiyle.
• Sık sorulanlar bölümü olan her sayfa: FAQPage. Sayfada görünür olmak şartıyla.
• Adım adım anlatan içerikler: HowTo. Kurulum, başvuru ve uygulama rehberleri için.
• Kategori ve liste sayfaları: ItemList. Listelenen öğelerin sırasını tanımlar.
• Tüm iç sayfalar: BreadcrumbList. Uygulaması en kolay, getirisi en görünür olanı.

Bu listenin dışına çıkmadan da güçlü bir altyapı kurulur. Schema.org'daki yüzlerce türün büyük bölümü çok özel kullanımlar içindir ve Google bunların çoğu için zengin sonuç göstermez.

Sık yapılan hatalar

• Sayfada olmayan bilgiyi işaretlemek: Politika ihlalidir ve zengin sonucun tamamen kaldırılmasına yol açar.
• Her sayfaya aynı schema'yı kopyalamak: Ana sayfadaki Organization bloğunu tüm sayfalara yapıştırmak fayda üretmez.
• Zorunlu alanları boş bırakmak: Eksik alanla gönderilen işaretleme çoğu zaman hiç değerlendirilmez.
• Güncellememek: Fiyat, stok ve çalışma saati değişikliklerinin schema'ya yansımaması zamanla güven kaybı yaratır.
• Zengin sonucu garanti sanmak: Schema doğru olsa bile Google zengin sonucu göstermek zorunda değildir. İşaretleme bir uygunluk şartıdır, garanti değil.

Sitenizin yapısal veri altyapısını kurmamızı veya mevcut işaretlemelerinizdeki hataları temizlememizi isterseniz bize ulaşabilirsiniz.

Sık sorulanlar